Sybille
Kuntz viert dit jaar haar 25-jarig jubileum als wijnproducente.
Proficiat, want dit is iemand die van zich heeft doen spreken dankzij
haar afwijkende aanpak. Een schoolvoorbeeld van zo iemand die bij de
gevestigde orde weerstand en afkeuring oproept, maar die wel het zout
in de pap zijn. Welnu, la Kuntz is voor de Moezel zout en peper
tegelijk geweest! Zij en haar wederhelft Markus vierden het jubileum
met een speciale proeverij in haar kelder in Lieser. Van 2008 konden
maar twee wijnen worden voorgesteld, maar dat werd goedgemaakt door 30
andere wijnen van oudere jaren.
Klein begonnen
In 1984 begon Sybille met
haar eigen wijngoed in Lieser, vlakbij bij Bernkastel-Kues, aan de
Mittelmosel. Met slechts 0,4 hectare wijngaard was dat een uiterst
bescheiden begin, maar het ontbrak haar niet aan ambitie en innovatieve
ideeën. Ze was een pionier, zwel wat betreft de stijl wijn die ze wilde
maken - stevig droog - als de uitmonstering daarvan - modern. Allebei
nogal controversieel in een gebied waar twijfelachtig zoet op dat
moment troef was en de meeste etiketten van een onwaarschijnlijke
oubolligheid getuigden. Voeg daar aan toe dat ze een mondaine,
onafhankelijke vrouw met flair was in een sterk door mannen gedomineerd
wereldje van behoudzuchtige dalbewoners en het laat zich raden dat ze
aanvankelijk met een schuin oog werd aangekeken.
Visionair
Ze heeft zich daardoor echter niet
van de wijs laten brengen. Integendeel, al doende heeft ze een
duidelijke eigen stijl weten te ontwikkelen en de kwaliteit van haar
hogen op een steeds hoger niveau weten te tillen. Simpelweg door de lat
steeds hoger te leggen en steeds strenger te gaan selecteren. In dat
opzicht is ze geen eenling geweest, want tal van producenten aan de
Moezel hebben sinds de jaren 1990 die koers gevolgd. Op het gebied van
droge wijnen en een eigentijdse vormgeving van etiketten, waarmee ze
ooit haar tijd ver vooruit was, is ze inmiddels geen eenling meer. Wat
betreft de stijl van haar wijnen is ze dat waarschijnlijk nog het meest
gebleven. Verwacht van Sybille Kuntz geen lichte, 'vrouwelijke'
moezeltjes, maar krachtige, 'mannelijke' Moezels. Wijnen die bedoeld
zijn als eetwijnen. Edelzoet neemt slechts een klein deel van de
productie in beslag.
Vol en mineraal
Anno 2009 heeft Sybille
Kuntz de beschikking over 10 hectare wijngaard, wat betekent dat haar
oppervlakte sinds 1984 vervijfentwintigvoudigd is. Haar percelen
bevinden zich zonder uitzondering in Steillagen met leisteenbodems. In
Lieser zelf zijn dat Niederberg-Helden, Schlossberg en Rosenlay, in
(Bernkastel-)Kues Weisenstein en Kardinalsberg. De onbetwiste 'cru' van
deze vijf Niederberg-Helden. Aan de basis van haar wijnen, zonder
uitzondering Rieslings, staan druiven met een optimale rijpheid - lees:
met mostgewichten tot boven 100 º Öchsle - en een hoog extract. Een
belangrijke troef voor het bereiken van die hoge extractwaarden is het
hoge aandeel oude stokken. Het merendeel is daarvan is 40 jaar of
ouder. Kenmerkend voor de Rieslings van Sybille Kuntz zijn volheid en
een sterk mineraal accent.
Kuntz & Gold-Quadrat
De belangrijkste
wijnen in het assortiment zijn, in oplopende volgorde van mostgewicht
en kracht, de Kuntz, Gold-Quadrat en Dreistern, alle drie droog en in
de eerste twee gevallen zonder vermelding van Lagen. Het gaat
telkens om selecties van druiven die tot een bepaald type wijn verwerkt
worden. De eerste is een Spätlese trocken met 90 tot 100 º Öchsle en 12
tot 12,5 % alcohol. Dit is de Einstiegswein, maar niet zomaar de eerste de beste Gutsriesling. Gold-Quadrat is de Power-Riesling,
in alle opzichten de overtreffende trap (het kwadraat!) van de Kuntz.
Hij is afkomstig van 40 tot 60 jaar oude stokken, heeft minstens 100º
Öchsleº en 13,5% alcohol. Om de analysegegevens compleet te maken, de
hoeveelheid restsuiker ligt voor de Kuntz op 8,6 gr/l in 2008 en bij
8,0 in 2007 bij resp. 8,0 en 7,7 gr/l zuren. Bij Gold-Quadrat zijn dat
7,0 gr/l suiker in 2008 en 7,5 in 2007 (!) bij 7,6 en 8,1 gr/l zuren
(!!). het omgekeerde van wat je op grond van de
jaargangkarakteristieken zou verwachten.
Rijke Rieslings
De Dreistern is bedoeld als
de beste droge Riesling van het jaar. Deze wijn wordt alleen in grote
jaren geproduceerd van druiven uit de Lage Niederberg-Helden
en heeft doorgaans 14 % alcohol bij ongeveer 8 gr/l restsuiker en 6,5 à
7,5 gr/l zuren. In goede jaren wordt ook een wijn uitgebracht die als feinherb getypeerd wordt, dat wil zeggen met merkbaar maar niet overdreven restzoet. Het is de Scharz, geoogst van alte Reben in de Niederberg-Helden, met circa 30 gr/l. De naam Scharz, een oud
synoniem voor Schiefer, verwijst naar de leisteenbodem. Qua mostgewicht
is dit een rijke Auslesen. Om de alcohol niet te hoog te laten oplopen,
is dat beetje restzoet daarom een noodzaak. Bij de Helden uit dezelfde Lage is sprake van een wijn die fruchtsüss is, met 50 gr/l in 2005 en 2006 en met 78 in 2007. In 2007 lag de
alcohol echter wel 2 % lager dan in 2006. Het toont aan dat er nog
steeds aan de wijnen gesleuteld wordt.
Wijnen van Sybille Kuntz van courante oogstjaren worden in Nederland geïmporteerd door Vinites (http://www.vinites.com/). Voor gerijpte jaren kun je terecht bij het wijngoed zelf (http://www.sybillekuntz.de/).
René van Heusden